Share Link:

TYPY OKULARÓW

Wszyscy doskonale wiemy, że bez dobrych okularów teleskop jest niewiele wart. Okulary są 2 drugą najważniejszą po lustrze głównym i wtórnym (w newtonie) lub soczewce ( w refraktorze) częścią teleskopu. Wyróżniamy dwa rodzaje okularów: planetarne o małym polu widzenia, które dają bardzo kontrastowe i ostre obrazy planet , księżyca i słońca, niestety mają one dość małe LER, co nie jest zbyt komfortowe, szczególnie u osób noszących okulary. Do drugiej grupy zaliczamy okulary szerokokątne. Okulary te są wykorzystywane do oglądania DS - (mgławice, galaktyki). Posiadają one bardzo duże LER i duże pole. 

Oto przykłady okularów:

Okular Huygensa - jest to najprostszy okular dwuelementowy. Ma on bardzo prostą budowę składającą się z dwóch pojedynczych soczewek (jest oznaczany literą H) i ma bardzo małe pole widzenia ok. 30°. Należy wspomnieć, że okular ten jest bardzo często używany w tanich mikroskopach oraz w większości kiepskiej jakości hipermarketowych teleskopów. Warto też zwrócić uwagę, że ten okular w teleskopach o światłosiłach f/4 do f/8, nie będzie dawał ostrego obrazu na całej powierzchni pola widzenia. Ogólnie nie polecam tego typu okularów.

Okular Ramsdena - jest okularem dwuelementowym, o bez wątpienia lepszej optyce, jednak ciągle nie jest to okular z którego bylibyśmy zadowoleni. Również małe pole widzenia, ok. 35°

Okular Kellnera - est to kolejny okular (oznaczenie K). Ma on większe pole widzenia niż okular Huygensa, wynoszące około 40-45°. Okular Kellnera składa się z trzech elementów optycznych - klejonej soczewki ocznej i pojedynczego kolektywu uginającego brzegowe wiązki światła ku soczewce ocznej, co zwiększa jego pole widzenia. Jest też achromatyczny. Zapewnia on lepszą jakość obrazu na obrzeżach obserwowanych obrazów.

RKE - Reversed Kellner Eyepiece (oznaczenie RKE), na rynku jest obecny od dawna, a obecnie produkowany przez coraz więcej liczących się firm na świecie. Posiada on lepsze parametry optyczne od Kellnera i większe od niego pole widzenia dochodzące do 60°. Dzięki nowoczesnym technikom obliczeniowym i coraz lepszemu szkłu optycznemu ten okular jest obecnie godnym polecenia przy ogniskowych z przedziału od 20 do 50mm szczególnie do obserwacji obiektów mgławicowych. Jego prosta trzy-soczewkowa konstrukcja i dobre warstwy MC nadają mu dużą sprawność optyczną, co jest bardzo ważne przy obserwacji słabych mgławic. Jego znaczne odsunięcie źrenicy czyni z niego również bardzo komfortowy okular.

Okular Plössla - okular ten (oznaczenie PL), zwany też czasem okularem symetrycznym jest okularem składającym się z czterech elementów optycznych (po dwa sklejone zespoły, nie koniecznie jednakowe), o dobrej jakości obrazu i stosunkowo dużym polu widzenia, bo wynoszącym ok. 45-55°.

Jest w pełni achromatyczny. Ma przyzwoicie odsuniętą źrenicę wyjściową do większości typów obserwacji. Nadaje się on do obserwacji większości obiektów i zapewnia ostry obraz na obrzeżach i w centrum pola widzenia. Zalecane ogniskowe to 8-40mm ze względu na lepiej wysuniętą źrenicę wyjściową. Okulary z ogniskową ponad 40mm są za ciężkie i zbyt ciemne poprzez straty w ich grubych soczewkach.
 

Ortoskopy -  są to okulary cztero-elementowe, nazywane też czasem Abbego od nazwiska ich konstruktora. Ich obraz jest bardzo dobry i ostry - zazwyczaj lepszy niż Plössl. Posiada jednak mniejsze pole widzenia w granicach 40-45°, za to jest w pełni wolny od dystorsji.

Okulary te świetnie sobie radzą z planetami, słońcem i księżycem. Z mgławicami radzą sobie trochę gorzej ze względu na mniejsze pole widzenia. Zalecany zakres ogniskowych to 6-30mm, mają daleko wysuniętą źrenicę wyjściową i mogą być stosowane jako średnio i krótkoogniskowe okulary. Ortoskopy o ogniskowych ponad 30mm mają spore straty światła w grubych soczewkach, co nie jest korzystne dla obserwatora. 

Okulary lantanowe - jest to okular (oznaczenie LE) podchodzący pod poważniejsze zastosowania amatorskie i profesjonalne. Jego pole widzenia to ok. 45-65°. Jakość takiego okularu jest bardzo wysoka. Okular lantanowy składa się z większej liczby elementów - od pięciu do sześciu soczewek, w tym jednej z lantanowego szkła, co znacząco zmniejsza jego widmo wtórne poniżej progu detekcji oka i pozwala na wygodne wysunięcie źrenicy wyjściowej na komfortową odległość około 20mm. Posiada on dużą, wygodną w patrzeniu soczewkę oczną. Nawet przy najkrótszych ogniskowych rzędu 3mm ma ona średnicę ponad 20mm. Działa on poprawnie w szerokim zakresie światłosił (podobnie jak PL i S-PL). Okular ten nadaje się dla osób, które chcą się zajmować astronomią prawie profesjonalnie. Nie jest dawany w standardzie w praktycznie żadnym teleskopie ze względu na swoją wyższą cenę. Spotykany zakres ogniskowych to 2 do 40mm. Jest polecany do obserwacji planetarnych, szczególnie jako krótko ogniskowy okular z powodu najdalej wysuniętej źrenicy i bardzo dobrej jakości obrazu w całym polu, co jest ważne przy tego rodzaju obserwacjach.
 

Okular Erfla - Jest to bardzo dobra konstrukcja. Pole widzeni(60° - 70°)  otwiera przez obserwatorem wręcz panoramiczne widoki nocnego nieba. Jakość obrazu jest jest bliska doskonałości. Na okular erfla składa się 5 soczewek.

Okular Naglera - jest to okular ultraszerokokątny, niezwykle złożona konstrukcja skonstruowana na podstawie najnowszych technologii. Przykuwa uwagę rozmiarem i wagą. Naglery zbudowane są z siedmiu lub więcej soczewek. Jego pole widzenia wynosi powyżej(80°), pokrywa pole ludzkiego oka.